Cybersecurity MKB: het grootste risico is je medewerker, niet AI

Gemini hackt, maar mensen blijven de zwakke plek

Google liet Gemini in een test het internet op. Het model hackte daarbij drie bedrijven, zonder dat iemand dat opdroeg. Google zegt dat Gemini 'gepast handelde' door elke hack meteen te stoppen. Ik schreef gisteren al over Gemini en de drie gehackte bedrijven, dus daar ga ik nu niet dieper op in.

The Verge kijkt vanuit een andere hoek. Het stuk stelt dat onze energiesystemen al schrikbarend kwetsbaar waren voor cyberaanvallen, nog voordat recente hacks het beeld opriepen van een AI die 'alle mensen doodt'. En het risico groeit. Joshua Corman, executive in residence voor openbare veiligheid en veerkracht bij het Institute for Security and Technology, zegt het zo (vrij vertaald): 'We waren altijd prooi. We overleefden alleen zolang de roofdieren er geen trek in hadden.'

De kop zegt het al: mensen zijn nog steeds het grootste risico, niet AI die op hol slaat. Ik lees dat niet als 'AI is ongevaarlijk'. Ik lees het als: de deur staat meestal open door een keuze of een fout van een mens.

Wat een energienet met jouw MKB te maken heeft

Energie is vitale infrastructuur. Je zou verwachten dat die sector op orde is. Als zelfs daar de kwetsbaarheid schrikbarend was, is het onverstandig om te denken dat jouw bedrijf het beter heeft. Jij hebt een fractie van het budget en dezelfde zwakke plek: mensen die haast hebben, mails openen en wachtwoorden hergebruiken.

Er is ook een directe lijn. Lever je producten of diensten aan energiebedrijven, netbeheerders, gemeenten of industrie, dan gaan die klanten je steeds vaker vragen hoe je met beveiliging omgaat. De Europese NIS2-regels vragen organisaties namelijk om ook naar hun leveranciers te kijken. Hier in Enschede en de rest van Twente zijn veel MKB-bedrijven zo'n toeleverancier, van installateurs tot machinebouwers.

Zo ziet het menselijke risico er bij een MKB uit

Het is zelden een filmhack. Meestal is het een van deze dingen:

• Een medewerker klikt op een mail die net echt genoeg lijkt en vult zijn inlog in op een nepsite.
• Hetzelfde wachtwoord voor mail, boekhouding en webshop.
• Geen tweede inlogstap, dus één gestolen wachtwoord is genoeg.
• Een oud-medewerker of tijdelijke kracht die nog toegang heeft.
• Iemand plakt klantgegevens in een gratis AI-tool omdat het handig is. Onder de AVG kan dat een probleem zijn.
• Een belletje of voicemail die klinkt als de directeur en vraagt om een spoedbetaling.

Ook bij het Copilot-lek waarbij hackers wachtwoorden stalen was een link het begin. Een link is precies waar een mens in een drukke week niet lang bij stilstaat.

Bij deepfakes zit er ook een mens achter. Het Openbaar Ministerie gaat een 74-jarige man uit Noord-Holland vervolgen voor het maken van deepfakepornovideo's van bekende Nederlanders, na ruim een jaar onderzoek. De techniek is nieuw, de verantwoordelijkheid ligt bij de mens die hem gebruikt. Voor jouw bedrijf is de les praktisch: een nepbeeld of nepstem van jou of een medewerker is te maken. Vertrouw een verzoek om geld of gegevens dus nooit op alleen een stem of een beeld.

Vijf maatregelen die je deze week regelt

Je hebt geen dure tools nodig. Wel een paar afspraken die je team echt volgt:

1. Tweestapsverificatie aan op mail, boekhouding, hosting en je AI-accounts. Dit is de grootste stap voor het minste werk.
2. Een wachtwoordmanager voor iedereen, zodat hergebruik verdwijnt.
3. Elk kwartaal een kwartier training. Laat echte phishingmails zien, bijvoorbeeld nepberichten van een pakketdienst, bank of de Belastingdienst.
4. Eén A4 over AI-gebruik. Welke tools mag je gebruiken en welke gegevens mogen er nooit in: klantgegevens, personeelsdossiers, contracten. Dat is meteen je AVG-huiswerk.
5. Toegang opruimen en updaten. Wie heeft nog toegang die niet meer nodig is? En zijn je software en plug-ins bijgewerkt? Voor je website zorgt goed WordPress onderhoud dat bekende gaten dichtgaan.

Wat je met hackende AI-modellen doet

Neem de Gemini-test serieus, maar plaats hem goed. Het model kreeg toegang tot het internet en handelde zelfstandig. Die situatie maak je zelf ook als je een AI-agent brede rechten geeft. De vraag blijft dus menselijk: wat mag deze tool, en wie heeft dat besloten?

Geef een AI-agent alleen de rechten die hij voor zijn taak nodig heeft. Koppel hem niet tegelijk aan je mailbox, boekhouding en betaalomgeving. Lees af en toe mee met wat hij doet. En zet je AI-accounts zelf ook op slot: over het Claude-account beveiligen tegen tokendiefstal schreef ik eerder al een artikel.